Πότε είναι υποχρεωτική η προστασία ακοής; Τα 80, 85 και 87 dB(A)
Από τα 80 dB(A) ο εργοδότης διαθέτει προστασία ακοής, από τα 85 dB(A) η χρήση της είναι υποχρεωτική και τα 87 dB(A) είναι το όριο μέσα στο αυτί. Όλοι οι κανόνες της Κ.Δ.Π. 317/2006 στην Κύπρο: ποιος πληρώνει, ποιος μετρά και πότε δικαιούστε έλεγχο ακοής.
Κάνε το επόμενο βήμα για την ακοή σου
Ως εργαζόμενος είστε υποχρεωμένος να φοράτε προστασία ακοής μόλις η ημερήσια δόση θορύβου σας ξεπεράσει τα 85 dB(A). Ο εργοδότης σας πρέπει να σας τη διαθέτει ήδη από τα 80 dB(A). Και με την προστασία στο αυτί, δεν επιτρέπεται ποτέ να φτάνουν στο αυτί σας περισσότερα από 87 dB(A).
Στην Κύπρο αυτοί οι τρεις αριθμοί προέρχονται από την Κ.Δ.Π. 317/2006. Παρακάτω θα τους βρείτε συγκεντρωμένους και στη συνέχεια τι σημαίνουν στην πράξη: ποιος μετρά, ποιος πληρώνει, πότε δικαιούστε έλεγχο ακοής και ποια προστασία ακοής πληροί τις απαιτήσεις.
| Όριο | Τι πρέπει να γίνει |
|---|---|
| 80 dB(A) κατώτερη τιμή για ανάληψη δράσης αιχμή 135 dB(C) | Ο εργοδότης διαθέτει προστασία ακοής και παρέχει ενημέρωση και εκπαίδευση. Αν η εκτίμηση δείχνει κίνδυνο: προληπτική ακοομετρία. |
| 85 dB(A) ανώτερη τιμή για ανάληψη δράσης αιχμή 137 dB(C) | Η χρήση είναι υποχρεωτική. Ο εργοδότης εφαρμόζει πρόγραμμα μέτρων για να μειώσει τον θόρυβο και σημαίνει τους θορυβώδεις χώρους. Δικαίωμα σε έλεγχο ακοής. |
| 87 dB(A) οριακή τιμή έκθεσης αιχμή 140 dB(C) | Μετριέται μέσα στο αυτί, δηλαδή με την προστασία ακοής. Αυτή η τιμή δεν επιτρέπεται ποτέ να ξεπεραστεί· αν συμβεί, χρειάζονται άμεσα μέτρα. |
Η ημερήσια δόση είναι ο μέσος όρος για μια εργάσιμη ημέρα 8 ωρών. Οι τιμές αιχμής σε dB(C) αφορούν σύντομους, δυνατούς κρότους, όπως ένα κρουστικό τρυπάνι, ένα καρφωτικό πιστόλι ή έναν πυροβολισμό.
Νόμος ή Κανονισμοί: πού είναι γραμμένοι οι κανόνες;
Στην Κύπρο η βάση είναι ο περί Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία Νόμος (89(Ι)/1996). Ο νόμος περιέχει τις γενικές υποχρεώσεις του εργοδότη, όπως την καταγραφή όλων των κινδύνων της εργασίας σε μια Γραπτή Εκτίμηση Κινδύνου (ΓΕΚ, σύμφωνα με την Κ.Δ.Π. 158/2021). Οι συγκεκριμένοι κανόνες για τον θόρυβο βρίσκονται στους περί Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία (Προστασία από το Θόρυβο) Κανονισμούς του 2006, την Κ.Δ.Π. 317/2006. Αυτοί ενσωματώνουν την ευρωπαϊκή οδηγία 2003/10/ΕΚ. Την εφαρμογή τους ελέγχει το Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας.

Συνοπτικά, τι ζητά η Κ.Δ.Π. 317/2006 από τον εργοδότη:
- Από τα 80 dB(A): να διαθέτει προστασία ακοής και να ενημερώνει και να εκπαιδεύει τους εργαζομένους για τους κινδύνους του θορύβου και τη σωστή χρήση της προστασίας (Κανονισμοί 7 και 9). Οι εργαζόμενοι δεν είναι ακόμη υποχρεωμένοι να τη φορούν.
- Από τα 85 dB(A): οι εργαζόμενοι πρέπει να φορούν την προστασία ακοής σε όλο τον χρόνο που δουλεύουν μέσα στον θόρυβο. Ο εργοδότης καταρτίζει και εφαρμόζει πρόγραμμα τεχνικών και οργανωτικών μέτρων και σημαίνει τους θορυβώδεις χώρους. Όπου είναι τεχνικά εφικτό, οριοθετεί τους χώρους αυτούς και περιορίζει την πρόσβαση (Κανονισμός 6).
- Στα 87 dB(A) μέσα στο αυτί: αυτή είναι η οριακή τιμή, μετρημένη με την προστασία ακοής. Αν ο θόρυβος την ξεπεράσει, ο εργοδότης πρέπει να επέμβει αμέσως, να βρει την αιτία και να προσαρμόσει τα μέτρα (Κανονισμός 8).
- Έλεγχος ακοής: οι εργαζόμενοι που δουλεύουν πάνω από τα 85 dB(A) δικαιούνται έλεγχο ακοής από ιατρό ή από κατάλληλα καταρτισμένο πρόσωπο υπό την ευθύνη ιατρού. Πάνω από τα 80 dB(A) γίνεται προληπτική ακοομετρία όταν η εκτίμηση δείχνει κίνδυνο (Κανονισμός 11). Έτσι φαίνεται αν τα μέτρα λειτουργούν.
Μια διαφορά που συχνά ξεχνιέται: σύμφωνα με τον Κανονισμό 12, οι ίδιες υποχρεώσεις ισχύουν και για τους αυτοεργοδοτούμενους, για τον εαυτό τους. Αν δουλεύετε ως ελεύθερος επαγγελματίας σε θόρυβο, οι κανόνες αυτοί αφορούν και εσάς.
Πώς λειτουργεί η ημερήσια δόση;
Δεν μετράει η πιο θορυβώδης στιγμή της ημέρας, αλλά η συνολική δόση θορύβου. Η ένταση και ο χρόνος λειτουργούν μαζί, και κάθε 3 dB παραπάνω σημαίνουν διπλάσια ηχητική ενέργεια. Γι’ αυτό ο χρόνος στον οποίο συγκεντρώνετε την ίδια δόση μειώνεται στο μισό.
Ένα παράδειγμα υπολογισμού: αν δουλεύετε 4 ώρες σε 83 dB(A) και την υπόλοιπη μέρα επικρατεί ησυχία, λαμβάνετε την ίδια ημερήσια δόση με 8 ώρες σε 80 dB(A). Στα 86 dB(A) φτάνετε σε αυτό το επίπεδο μετά από 2 ώρες, στα 89 dB(A) μετά από 1 ώρα και στα 95 dB(A) ήδη μετά από ένα τέταρτο. Αυτά είναι παραδείγματα υπολογισμού, όχι ξεχωριστά νομικά όρια. Περισσότερα παραδείγματα καθημερινών ήχων θα βρείτε στο άρθρο μας πόσα ντεσιμπέλ είναι επιβλαβή.
Υπολογιστής · δόση θορύβου
Πόση ώρα είναι αυτός ο ήχος ασφαλής για τα αυτιά σας;
Διαλέξτε μια κατάσταση ή ορίστε μόνοι σας το επίπεδο θορύβου και τη διάρκεια.
Το 100% είναι ολόκληρη η ημερήσια δόση σας και το 3× σημαίνει τριπλάσια. Αν ξεπεράσετε το 100%, κινδυνεύετε με μόνιμη βλάβη της ακοής.
Ημερήσια έκθεση: 90 dB(A)
Από 85 dB(A): η χρήση προστασίας ακοής είναι υποχρεωτική και έχετε δικαίωμα σε έλεγχο ακοής.
Ακόμη και με φίλτρο SNR 19 μένετε πάνω από την οριακή τιμή έκθεσης των 87 dB(A) στο αυτί σας: διαλέξτε ισχυρότερη απόσβεση.
Ζητήστε μέτρηση θορύβουΕκτίμηση με τον κανόνα 80 dB(A) για 8 ώρες, όπου κάθε 3 dB παραπάνω μειώνουν τον χρόνο στο μισό. Το SNR είναι τιμή εργαστηρίου: πόση απόσβεση έχετε στην πράξη εξαρτάται από το πόσο καλά σφραγίζει η ωτοασπίδα σας. Δεν αντικαθιστά μια μέτρηση.
Πόσο δυνατά είναι πραγματικά τα 80 dB(A);
Μια κανονική συζήτηση φτάνει περίπου τα 60 dB(A). Αν πρέπει να υψώσετε τη φωνή σας για να σας ακούσει κάποιος σε απόσταση ενός μέτρου, ο θόρυβος είναι πιθανότατα πάνω από τα 80 dB(A).
Το δύσκολο είναι ότι τα 80 ή 85 dB(A) σπάνια πονάνε. Πολλοί δεν τα βρίσκουν καν ενοχλητικά, οπότε δεν καταλαβαίνουν ότι η ακοή τους παθαίνει σιγά σιγά ζημιά. Γι’ αυτό σας συνιστούμε να φοράτε προστασία ακοής ήδη από τα 80 dB(A), ακόμη κι αν δεν είναι ακόμη υποχρεωτική.
Ποιος μετρά τον θόρυβο και πώς;
Ο εργοδότης είναι υπεύθυνος να καταγράψει τον θόρυβο. Αν ο θόρυβος μπορεί να ξεπεράσει τα 80 dB(A), η έκθεση πρέπει να εκτιμηθεί και, όπου χρειάζεται, να μετρηθεί (Κανονισμός 5). Την εκτίμηση και τη μέτρηση τις κάνουν αρμόδια πρόσωπα ή υπηρεσίες, και τα αποτελέσματα φυλάσσονται. Η εκτίμηση για τον θόρυβο ενημερώνεται κάθε δύο χρόνια, και νωρίτερα αν αλλάξει κάτι σημαντικό.
Η μέτρηση γίνεται με ηχόμετρο που εφαρμόζει φίλτρο Α. Το φίλτρο αυτό λαμβάνει υπόψη πόσο ευαίσθητο είναι το αυτί σε διαφορετικές συχνότητες, και γι’ αυτό το επίπεδο εκφράζεται σε dB(A). Για σύντομες, δυνατές αιχμές χρησιμοποιείται φίλτρο C, εξ ου και τα dB(C).
Θέλετε να ξέρετε πού βρίσκεται η επιχείρησή σας; Κάνουμε μέτρηση θορύβου στον χώρο σας με ηχόμετρο κλάσης 1 και σας προτείνουμε ποια προστασία ταιριάζει σε κάθε θέση εργασίας.
- Καταγράψτε τον θόρυβο στη Γραπτή Εκτίμηση Κινδύνου και μετρήστε όπου μπορεί να ξεπεράσει τα 80 dB(A).
- Αντιμετωπίστε πρώτα την πηγή: πιο αθόρυβα μηχανήματα, θωρακίσεις, ηχομονωτικές καμπίνες ή λιγότερες ώρες στον θόρυβο.
- Διαθέστε δωρεάν προστασία ακοής και ελέγξτε ότι έχει επαρκή απόσβεση.
- Ενημερώστε την ομάδα, για παράδειγμα σε μια σύντομη συνεδρία toolbox, για τους κινδύνους και τη σωστή χρήση.
- Προσφέρετε έλεγχο ακοής σε όλους όσοι δουλεύουν πάνω από τις τιμές για ανάληψη δράσης.
Για τα δύο τελευταία σημεία μπορούμε να βοηθήσουμε: κάνουμε μια συνεδρία toolbox για τον θόρυβο και την ακοή διάρκειας περίπου 20 λεπτών και ελέγχους ακοής στον χώρο σας.
Ποιος πληρώνει την προστασία ακοής;
Ο εργοδότης. Τα Μέσα Ατομικής Προστασίας, άρα και η προστασία ακοής, πρέπει να παρέχονται δωρεάν από τον εργοδότη (Κ.Δ.Π. 470/2001, Κανονισμός 5). Ο εργοδότης φροντίζει και για τη συντήρηση και την αντικατάστασή τους. Αν στη δουλειά σας ξεπερνάτε τα 80 dB(A), δεν χρειάζεται λοιπόν να αγοράσετε μόνοι σας ωτοασπίδες.
Ποια προστασία ακοής θα επιλεγεί το αποφασίζει ο εργοδότης, σε διαβούλευση με τους εργαζομένους. Ο νόμος δεν ορίζει τύπο, ορίζει όμως ότι η προστασία πρέπει να έχει επαρκή απόσβεση. Το ότι όλο και περισσότεροι εργοδότες επιλέγουν ωτοασπίδες κατά παραγγελία έχει πρακτικό λόγο: ό,τι είναι άνετο φοριέται όλη τη μέρα.
Ποιες απαιτήσεις πρέπει να πληροί η προστασία ακοής;
Η προστασία ακοής εμπίπτει στον ευρωπαϊκό Κανονισμό ΜΑΠ (EU) 2016/425, και συγκεκριμένα στην κατηγορία III. Είναι η αυστηρότερη κατηγορία, για μέσα που προστατεύουν από κινδύνους με σοβαρές ή μη αναστρέψιμες συνέπειες. Γι’ αυτό ένας ανεξάρτητος κοινοποιημένος οργανισμός πρέπει να ελέγξει το προϊόν πριν πάρει τη σήμανση CE. Για τις ωτοασπίδες αυτό γίνεται σύμφωνα με το πρότυπο EN 352-2 και για τα ωτοκαλύμματα σύμφωνα με το EN 352-1. Τα πιστοποιητικά και τις δηλώσεις συμμόρφωσης των ωτοασπίδων μας θα τα βρείτε στη σελίδα πιστοποιήσεις.
Από αυτόν τον έλεγχο προκύπτει η τιμή απόσβεσης, συνήθως ως SNR σε ντεσιμπέλ. Είναι όμως τιμή εργαστηρίου: μια ωτοασπίδα που δεν εφαρμόζει καλά αποσβένει στην πράξη πολύ λιγότερο. Γι’ αυτό, στις ωτοασπίδες κατά παραγγελία ελέγχουμε κατά την παράδοση με ένα τεστ εφαρμογής αν κλείνουν σωστά το αυτί, και σας συνιστούμε να επαναλαμβάνετε τον έλεγχο κάθε χρόνο. Πώς γίνεται αυτό, θα το διαβάσετε στο άρθρο έλεγχος και τεστ εφαρμογής της προστασίας ακοής.
Προσοχή
Περισσότερη απόσβεση δεν είναι πάντα καλύτερη. Αν η προστασία αποσβένει πολύ περισσότερο απ’ όσο χρειάζεται, δεν ακούτε καλά τους συναδέλφους σας και τα προειδοποιητικά σήματα, και οι εργαζόμενοι αρχίζουν να βγάζουν τις ωτοασπίδες τους. Επιλέξτε φίλτρο που φέρνει τον ήχο στο αυτί σας αρκετά κάτω από τα 80 dB(A), αλλά με το οποίο εξακολουθείτε να καταλαβαίνετε τι γίνεται γύρω σας.
Πού υπάρχει θόρυβος στην εργασία;
Τα προβλήματα ακοής από θόρυβο στην εργασία είναι από τις πιο συχνές επαγγελματικές ασθένειες. Οι εργαζόμενοι αρχίζουν σταδιακά να ακούνε χειρότερα και μπορεί να εμφανίσουν βουητό στα αυτιά ή εμβοές. Συνήθως η αιτία είναι η πολυετής έκθεση σε θόρυβο.
Τα πιο γνωστά παραδείγματα είναι οι κατασκευές, η μεταλλουργία και η βιομηχανία, όπου τα μηχανήματα και τα εργαλεία κάνουν αρκετό θόρυβο. Αλλά και αγρότες, στρατιωτικό προσωπικό, αστυνομικοί και οδηγοί φορτηγών ή περονοφόρων ανυψωτικών αντιμετωπίζουν τον ίδιο κίνδυνο. Στην επισκόπησή μας για τα επαγγέλματα με υψηλό κίνδυνο βλάβης ακοής θα βρείτε τα επίπεδα θορύβου ανά χώρο εργασίας.
Εστίαση και εκδηλώσεις
Στην εστίαση η μουσική παίζει σχεδόν πάντα, και σε κλαμπ και συναυλίες το επίπεδο είναι συχνά γύρω στα 100 dB. Στην Κύπρο δεν υπάρχει όριο θορύβου για την προστασία των θαμώνων: η άδεια εκπομπής ήχου για τα κέντρα αναψυχής (Νόμος 50(Ι)/2016) αφορά τους γείτονες και το περιβάλλον. Για όσους δουλεύουν εκεί ισχύει κανονικά η Κ.Δ.Π. 317/2006. Το προσωπικό του μπαρ, οι DJ και το προσωπικό ασφαλείας περνούν ολόκληρη βάρδια σε αυτόν τον ήχο, και με 100 dB ξεπερνάτε κατά πολύ την ημερήσια δόση. Προστασία ακοής με φίλτρο μουσικής μειώνει την ένταση, ενώ συνεχίζετε να καταλαβαίνετε πελάτες και συναδέλφους. Περισσότερα θα διαβάσετε στο άρθρο προστασία ακοής στη νυχτερινή ζωή.
Αεροδρόμιο
Και στα αεροδρόμια, όπως της Πάφου και της Λάρνακας, ο κίνδυνος είναι μεγάλος. Όποιος δουλεύει στον χώρο στάθμευσης αεροσκαφών στέκεται κοντά σε κινητήρες σε λειτουργία, βοηθητικές μονάδες ισχύος και επίγειο εξοπλισμό. Επειδή εκεί πρέπει επίσης να επικοινωνείτε καλά, η προστασία ακοής συχνά συνδυάζεται με headset ή ασύρματο.
Εκπαίδευση και παιδικοί σταθμοί
Δεν το σκέφτεστε αμέσως, αλλά και σε γυμναστήρια σχολείων, κολυμβητήρια, χώρους αναψυχής και βρεφονηπιακούς σταθμούς ο θόρυβος μπορεί να ανέβει πολύ. Διαβάστε για παράδειγμα τι ισχύει για τη βλάβη ακοής στους εκπαιδευτικούς.
Τι μπορούν να κάνουν οι ίδιες οι επιχειρήσεις κατά του θορύβου;
Ο θόρυβος δεν οδηγεί μόνο σε χειρότερη ακοή. Τα υψηλά επίπεδα θορύβου μπορούν επίσης να προκαλέσουν προβλήματα συγκέντρωσης, άγχος, κόπωση και υψηλότερη αρτηριακή πίεση. Κάθε οργανισμός ωφελείται από υγιές προσωπικό που λειτουργεί καλά.
Γι’ αυτό η Κ.Δ.Π. 317/2006 ακολουθεί μια σταθερή σειρά (Κανονισμός 6): πρώτα αντιμετωπίζεται ο θόρυβος στην πηγή, για παράδειγμα με πιο αθόρυβες μεθόδους και μηχανήματα. Έπειτα η θωράκιση, όπως οι ηχομονωτικές καμπίνες. Στη συνέχεια τα οργανωτικά μέτρα, όπως λιγότερες ώρες την ημέρα στον θόρυβο και επαρκή διαλείμματα. Μόνο όταν αυτά δεν αρκούν, έρχεται η σειρά της προστασίας ακοής (Κανονισμός 7). Στην πράξη, σε πολλούς χώρους εργασίας εξακολουθεί να χρειάζεται.
Προστασία ακοής κατά παραγγελία για την ομάδα σας
Οι ωτοασπίδες κατά παραγγελία κατασκευάζονται με βάση ένα αποτύπωμα του αυτιού εκείνου που θα τις φορά. Γι’ αυτό κλείνουν καλά το αυτί και παραμένουν άνετες ακόμη και μετά από μια ολόκληρη εργάσιμη ημέρα. Οι Custom Work μας αποσβένουν, ανάλογα με το φίλτρο και το υλικό, με SNR από 17 έως 31 dB, και με το φίλτρο Click έως 34 dB. Επειδή τα φίλτρα αλλάζουν, επιλέγετε για κάθε θέση εργασίας την απόσβεση που ταιριάζει στον θόρυβο.
Κατασκευάζουμε προστασία ακοής, μεταξύ άλλων, για τη βιομηχανία (από τη μεταλλουργία και τα τρόφιμα μέχρι τα τυπογραφεία), την ασφάλεια, τη νυχτερινή ζωή και τις κατασκευές. Για ομάδες από 3 άτομα ερχόμαστε στον χώρο σας σε όλη την Κύπρο· για μικρότερες ομάδες η λήψη αποτυπώματος γίνεται στο εργαστήριό μας στην Πάφο. Όλες τις επιλογές για την εργασία θα τις βρείτε στη σελίδα προστασία ακοής για την εργασία.
Για εργοδότεςΠροστασία ακοής για όλη την ομάδα σαςΓια ομάδες από 3 άτομα παίρνουμε αποτυπώματα στον χώρο σας σε όλη την Κύπρο. Ζητήστε προσφορά χωρίς δέσμευση. Ζητήστε προσφορά
Έχεις κάποια ερώτηση; Σε ακούμε.
Συχνές ερωτήσεις
Διάβασε περισσότεραΣυχνές ερωτήσεις
Από ημερήσια δόση 85 dB(A), ή από αιχμές 137 dB(C), ο εργαζόμενος είναι υποχρεωμένος να φορά προστασία ακοής. Από τα 80 dB(A) ή τα 135 dB(C) ο εργοδότης πρέπει ήδη να τη διαθέτει, αλλά η χρήση δεν είναι ακόμη υποχρεωτική. Στην Κύπρο τα όρια αυτά ορίζονται στους Κανονισμούς για την Προστασία από τον Θόρυβο, Κ.Δ.Π. 317/2006, Κανονισμοί 4 και 7.
Ο εργοδότης. Τα Μέσα Ατομικής Προστασίας, άρα και η προστασία ακοής, πρέπει να παρέχονται δωρεάν από τον εργοδότη (Κ.Δ.Π. 470/2001, Κανονισμός 5). Ο εργοδότης φροντίζει επίσης για τη συντήρηση και την αντικατάστασή τους. Αυτό ισχύει και για τις ωτοασπίδες κατά παραγγελία, αν ο εργοδότης επιλέξει αυτή τη λύση.
Την ευθύνη την έχει ο εργοδότης. Στη Γραπτή Εκτίμηση Κινδύνου καταγράφει τους κινδύνους από τον θόρυβο και, αν ο θόρυβος μπορεί να ξεπεράσει τα 80 dB(A), η έκθεση πρέπει να εκτιμηθεί και, όπου χρειάζεται, να μετρηθεί. Τη μέτρηση την κάνουν αρμόδια πρόσωπα ή υπηρεσίες, για παράδειγμα μια Εξωτερική Υπηρεσία Προστασίας και Πρόληψης, με βαθμονομημένο ηχόμετρο.
Ναι. Αν εκτίθεστε σε περισσότερα από 85 dB(A), δικαιούστε έλεγχο ακοής από ιατρό ή από κατάλληλα καταρτισμένο πρόσωπο υπό την ευθύνη ιατρού. Πάνω από τα 80 dB(A) γίνεται προληπτική ακοομετρία όταν η εκτίμηση δείχνει κίνδυνο για την υγεία. Αυτό ορίζει ο Κανονισμός 11 της Κ.Δ.Π. 317/2006. Συγκεκριμένη συχνότητα δεν ορίζεται στον νόμο.
Όχι. Ο νόμος απαιτεί η προστασία να έχει επαρκή απόσβεση, ώστε ο θόρυβος μέσα στο αυτί να μένει κάτω από τα 87 dB(A), και να φέρει σήμανση CE. Αν θα είναι αφρώδεις ωτοασπίδες, ωτοκαλύμματα ή ωτοασπίδες κατά παραγγελία, το επιλέγει ο εργοδότης, σε διαβούλευση με τους εργαζομένους. Το σημαντικό είναι η προστασία να εφαρμόζει σωστά και να φοριέται όλη τη μέρα.
Ο περί Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία Νόμος του 1996 περιέχει τις γενικές υποχρεώσεις του εργοδότη, όπως τη Γραπτή Εκτίμηση Κινδύνου. Τα συγκεκριμένα όρια θορύβου των 80, 85 και 87 dB(A) δεν βρίσκονται στον ίδιο τον νόμο, αλλά στους Κανονισμούς για την Προστασία από τον Θόρυβο, Κ.Δ.Π. 317/2006, που εκδόθηκαν με βάση τον νόμο και ενσωματώνουν την ευρωπαϊκή οδηγία 2003/10/ΕΚ.