Εμβοές: ποιον ήχο ακούτε εσείς;

Εμβοές (tinnitus) σημαίνει ότι ακούτε έναν ήχο χωρίς να υπάρχει πηγή: σφύριγμα, βουητό, βόμβο, ζουζούνισμα ή παλμό. Συνήθως δημιουργούνται επειδή ο εγκέφαλος ενισχύει το σήμα για τονικά ύψη για τα οποία το αυτί δίνει λιγότερη πληροφορία, για παράδειγμα μετά από βλάβη από θόρυβο. Σύμφωνα με ευρωπαϊκή μελέτη, περίπου 1 στους 6 ενήλικες στην Ελλάδα έχει εμβοές.

Καμία: «εμβοές» είναι ο ιατρικός όρος, «βουητό στα αυτιά» η καθημερινή έκφραση και «tinnitus» η διεθνής ονομασία. Όλα σημαίνουν ότι ακούτε έναν ήχο χωρίς πηγή, είτε σφυρίζει, είτε βουίζει, είτε βομβίζει, είτε χτυπά.

Αν ακούτε τακτικά ένα σφύριγμα, βουητό ή βόμβο που δεν ακούει κανείς άλλος, τότε έχετε εμβοές. Με το τεστ εμβοών σε αυτή τη σελίδα βρίσκετε ποιος ήχος ταιριάζει καλύτερα. Ένας ωτορινολαρυγγολόγος μπορεί στη συνέχεια να μετρήσει με ακρίβεια την ακοή σας και τις εμβοές.

Ένα σύντομο σφύριγμα λίγων δευτερολέπτων που σβήνει μόνο του είναι πολύ συνηθισμένο και αθώο. Αν ακούτε το σφύριγμα μετά από συναυλία, φεστιβάλ ή δυνατό κρότο, τα αυτιά σας έχουν υπερφορτωθεί: αφήστε τα να ξεκουραστούν. Αν το σφύριγμα παραμένει ή ακούτε ταυτόχρονα χειρότερα από τη μία πλευρά, επικοινωνήστε την ίδια μέρα με τον γιατρό σας.

Διαφορετικά για τον καθένα. Η πιο συχνή μορφή είναι ένα οξύ σφύριγμα ή κουδούνισμα. Άλλοι ακούνε συριγμό, βουητό, βόμβο, ζουζούνισμα, κλικ ή έναν παλμό στον ρυθμό της καρδιάς. Σε αυτή τη σελίδα μπορείτε να ακούσετε όλα τα είδη και με το τεστ εμβοών να βρείτε ποιος ήχος ταιριάζει καλύτερα.

Η πιο γνωστή αιτία είναι η βλάβη από θόρυβο σε συναυλίες, φεστιβάλ, στη δουλειά ή από δυνατά ακουστικά. Ρόλο μπορεί να παίζουν επίσης η ηλικία, ένα βύσμα κεριού, ένα κρυολόγημα, το άγχος, η ένταση στη γνάθο ή τον αυχένα, ορισμένα φάρμακα και τα αγγεία γύρω από το αυτί. Συχνά δεν υπάρχει μία μόνο αιτία.

Φάρμακο που θεραπεύει τις εμβοές δεν υπάρχει (ακόμη). Μερικές φορές όμως αντιμετωπίζεται η αιτία, όπως κερί, φλεγμονή ή υγρό πίσω από το τύμπανο. Στις επίμονες εμβοές βοηθούν ο ηχητικός εμπλουτισμός, ένα ακουστικό βαρηκοΐας όταν υπάρχει απώλεια ακοής και η υποστήριξη από ειδικευμένους επαγγελματίες υγείας, όπως η γνωσιακή συμπεριφορική θεραπεία. Έτσι η ενόχληση μειώνεται αισθητά στους περισσότερους ανθρώπους.

Οι παροδικές εμβοές μετά από μια δυνατή βραδιά συνήθως φεύγουν μέσα σε μία μέρα. Και οι εμβοές από κρυολόγημα ή κερί συχνά υποχωρούν μόλις φύγει η αιτία. Αν διαρκούν πάνω από τρεις μήνες, μιλάμε για χρόνιες εμβοές· αυτές συνήθως δεν εξαφανίζονται εντελώς, αλλά η ενόχληση στους περισσότερους ανθρώπους μειώνεται.

Ναι. Ιδίως οι παροδικές εμβοές μετά από δυνατό ήχο, μετά από κρυολόγημα ή λόγω κεριού μπορεί να σταματήσουν ξαφνικά μόλις φύγει η αιτία. Και οι χρόνιες εμβοές μπορεί να αλλάζουν πολύ από μέρα σε μέρα ή να μην ακούγονται σχεδόν καθόλου για ένα διάστημα. Αν επιστρέψουν μετά από δυνατό ήχο, είναι σήμα να προστατεύετε καλύτερα τα αυτιά σας.

Ναι. Νέα βλάβη από θόρυβο μπορεί να κάνει τις εμβοές πιο δυνατές ή να προσθέσει έναν νέο τόνο. Και το άγχος και η έλλειψη ύπνου συχνά τις χειροτερεύουν προσωρινά. Γι’ αυτό προστατεύετε καλά τα αυτιά σας σε δυνατό ήχο, για παράδειγμα με εξατομικευμένες ωτοασπίδες.

Μερικές φορές, ιδίως όταν ο ήχος χτυπά ή «φυσά» στον ρυθμό της καρδιάς. Τότε μπορεί να παίζουν ρόλο η αρτηριακή πίεση ή τα αγγεία γύρω από το αυτί, για παράδειγμα μια στένωση. Στις περισσότερες μορφές εμβοών η πίεση δεν είναι η αιτία. Αν ακούτε τον παλμό σας μέσα στο αυτί, ζητήστε πάντα να σας εξετάσει ο γιατρός σας.

Μην κάθεστε σε απόλυτη ησυχία, γιατί τότε ο ήχος ξεχωρίζει ακόμη περισσότερο. Μη δυναμώνετε τη μουσική για να «σκεπάσετε» τις εμβοές, μη φοράτε ωτοασπίδες σε ήσυχες περιστάσεις και μη βάζετε μπατονέτες στο αυτί. Και μην ψάχνετε θαυματουργές λύσεις: χάπι ή συμπλήρωμα που θεραπεύει τις εμβοές δεν υπάρχει (ακόμη).

Το άγχος σπάνια προκαλεί μόνο του εμβοές, αλλά κάνει τον ήχο πιο δυνατό και πιο αισθητό. Η χαλάρωση, η κίνηση, ένα σταθερό πρόγραμμα ύπνου και ένας απαλός ήχος στο βάθος βοηθούν τον εγκέφαλο να τον σπρώξει στο παρασκήνιο. Αν συνεχίζει να κυριαρχεί στις μέρες σας, συζητήστε το με τον γιατρό σας· υποστήριξη όπως η γνωσιακή συμπεριφορική θεραπεία βοηθά πολλούς ανθρώπους.

Σε ένα ήσυχο υπνοδωμάτιο ο εγκέφαλος δεν έχει τίποτε άλλο να προσέξει, οπότε οι εμβοές ξεχωρίζουν. Ένας απαλός ήχος στο βάθος, όπως ανεμιστήρας, βροχή ή χαμηλή μουσική, τις κάνει λιγότερο αισθητές. Στην ενότητα Η ησυχία δυναμώνει τις εμβοές ακούτε μόνοι σας τη διαφορά.

Συχνά η αιτία είναι αθώα, όπως κερί, κρυολόγημα ή θόρυβος που ήρθε κυρίως από τη μία πλευρά. Αν επιμένει, ζητήστε να το εξετάσει ο γιατρός σας. Αν εμφανίστηκε ξαφνικά και ακούτε και χειρότερα από εκείνη την πλευρά, επικοινωνήστε την ίδια μέρα.

Το όργανο της ισορροπίας βρίσκεται ακριβώς δίπλα στον κοχλία, στο έσω αυτί, οπότε τα συμπτώματα μπορεί να εμφανιστούν μαζί, για παράδειγμα στη νόσο του Ménière ή σε φλεγμονή του έσω αυτιού. Αν έχετε βουητό στα αυτιά μαζί με ζάλη ή ίλιγγο, αίσθηση πίεσης ή κυμαινόμενη ακοή, απευθυνθείτε στον γιατρό σας.

Εξαρτάται από την αιτία. Αν το βουητό οφείλεται σε βύσμα κεριού, συχνά εξαφανίζεται μόλις καθαρίσει το αυτί. Μετά από κρυολόγημα συνήθως υποχωρεί μόνο του. Αν το βουητό είναι μόνιμο, ένας απαλός ήχος στο βάθος βοηθά να περάσει στο παρασκήνιο.

Συνήθως ναι. Ένα κρυολόγημα ή μια ωτίτιδα μέσου ωτός μπορεί να δημιουργήσει υποπίεση ή υγρό πίσω από το τύμπανο, με αποτέλεσμα βουητό και πνιχτό ήχο. Αυτό συχνά υποχωρεί από μόνο του μέσα σε λίγες εβδομάδες. Αν κρατά περισσότερο ή έχετε πόνο στο αυτί ή πυρετό, απευθυνθείτε στον γιατρό σας.

Πάντα σε ξαφνικό βουητό με χειρότερη ακοή (επικοινωνήστε την ίδια μέρα), σε παλμικό ήχο στον ρυθμό της καρδιάς, σε εμβοές στη μία πλευρά που δεν περνούν, και σε ζάλη, πόνο ή υγρό από το αυτί. Και φυσικά όταν ο ήχος επηρεάζει έντονα τον ύπνο ή την καθημερινότητά σας. Το πρώτο βήμα είναι ο προσωπικός σας γιατρός στο ΓεΣΥ, που μπορεί να σας παραπέμψει σε ΩΡΛ.

Οι ωτοασπίδες δεν θεραπεύουν τις εμβοές, αλλά εμποδίζουν να χειροτερέψουν, επειδή προστατεύουν τα αυτιά σας από νέα βλάβη από θόρυβο. Φοράτε τις σε δυνατό ήχο, όχι όλη μέρα σε ήσυχες περιστάσεις: τότε η ακοή σας γίνεται πιο ευαίσθητη και οι εμβοές ξεχωρίζουν περισσότερο. Με εξατομικευμένες ωτοασπίδες με φίλτρο, όπως οι Custom Music, η μουσική μένει καθαρή ενώ η ένταση πέφτει σε ασφαλές επίπεδο.

Ναι. Ένα βύσμα κεριού μπορεί να δώσει αίσθηση πνιχτού ήχου και βουητό. Μη χρησιμοποιείτε μπατονέτες, γιατί σπρώχνουν το κερί πιο βαθιά. Αν υποψιάζεστε βύσμα, ζητήστε από τον γιατρό σας ή έναν ωτορινολαρυγγολόγο να το αφαιρέσει με ασφάλεια. Διαβάστε περισσότερα για το βύσμα κεριού.

Δεν υπάρχει βιταμίνη ή συμπλήρωμα που να έχει αποδειχθεί ότι μειώνει τις εμβοές. Αν υποψιάζεστε έλλειψη, για παράδειγμα βιταμίνης B12, ζητήστε από τον γιατρό σας να την ελέγξει αντί να αγοράζετε μόνοι σας σκευάσματα.

Όχι. Το τεστ σας βοηθά να περιγράψετε τον ήχο και δίνει κατανόηση και συμβουλές, αλλά δεν αντικαθιστά την ιατρική εξέταση. Ακουστικά και ηχεία δεν αποδίδουν κάθε τονικό ύψος εξίσου καλά, οπότε η συχνότητα που βρίσκετε είναι κατά προσέγγιση. Αν έχετε αμφιβολίες ή αναγνωρίζετε κάποιο προειδοποιητικό σημάδι, απευθυνθείτε στον γιατρό σας.