Πρόληψη βλάβης ακοής: 5 συμβουλές για να προστατέψετε τα αυτιά σας
Η βλάβη ακοής από θόρυβο είναι μόνιμη, αλλά μπορείτε να την προλάβετε. Δείτε πώς αναγνωρίζετε τα πρώτα σημάδια, πώς προστατεύετε τα αυτιά σας με 5 απλές συμβουλές και τι κάνετε όταν σφυρίζει το αυτί σας μετά από μια έξοδο.
Κάνε το επόμενο βήμα για την ακοή σου
Όταν ακούμε χειρότερα, σκεφτόμαστε συνήθως την ηλικία. Παίζει σίγουρα ρόλο, αλλά και η δυνατή μουσική, τα θορυβώδη μηχανήματα και τα οχήματα με πολλή φασαρία μπορούν να βλάψουν την ακοή σας, σε κάθε ηλικία. Και αυτή η βλάβη είναι μόνιμη.
Τα καλά νέα: η βλάβη από θόρυβο προλαμβάνεται εύκολα. Σε αυτό το άρθρο θα δείτε πώς αναγνωρίζετε τη βλάβη ακοής, πέντε συμβουλές για να προστατέψετε τα αυτιά σας και τι κάνετε αν, μετά από μια βραδιά έξω, σφυρίζει το αυτί σας.
Με λίγα λόγια
- Η βλάβη ακοής από θόρυβο δεν αποκαθίσταται. Το μόνο που λειτουργεί είναι η πρόληψη.
- Πρακτικός κανόνας: τα 80 dB είναι ασφαλή για οκτώ ώρες και κάθε 3 dB παραπάνω μειώνουν αυτόν τον χρόνο στο μισό.
- Ένα σφύριγμα μετά την έξοδο είναι προειδοποίηση ότι τα αυτιά σας δέχτηκαν περισσότερα από όσα αντέχουν.
- Ακούτε ξαφνικά πολύ χειρότερα; Επικοινωνήστε αμέσως με τον Προσωπικό σας Ιατρό ή, εκτός ωραρίου, με τα ΤΑΕΠ.
Τι είναι η βλάβη ακοής;
Στο έσω ους σας υπάρχουν χιλιάδες μικροσκοπικά τριχωτά κύτταρα. Αυτά μετατρέπουν τις δονήσεις του ήχου σε σήματα για τον εγκέφαλό σας. Όταν ο ήχος είναι πολύς ή πολύ δυνατός, τα τριχωτά κύτταρα υπερφορτώνονται. Στην αρχή το καταλαβαίνετε ως σφύριγμα ή ως μια αίσθηση βουλωμένου αυτιού, που συνήθως περνάει. Αν συμβαίνει συχνά ή αν ο ήχος είναι εξαιρετικά δυνατός, τα τριχωτά κύτταρα καταστρέφονται. Δεν αναγεννώνται, οπότε η βλάβη είναι μόνιμη.
Ο θόρυβος είναι η πιο γνωστή αιτία, αλλά η βλάβη ακοής μπορεί να οφείλεται και στην ηλικία, σε κάποια ασθένεια ή σε ορισμένα φάρμακα. Ο θόρυβος όμως είναι η αιτία που μπορείτε να ελέγξετε περισσότερο μόνοι σας.
Πώς αναγνωρίζετε τη βλάβη ακοής
Η βλάβη ακοής συχνά εμφανίζεται σιγά σιγά. Δεν τη νιώθετε από τη μια μέρα στην άλλη, υπάρχουν όμως σημάδια που σας βοηθούν να την αναγνωρίσετε:
- Βουητό στα αυτιά. Ένα σφύριγμα, ένας οξύς τόνος ή ένας θόρυβος που δεν υπάρχει στην πραγματικότητα, οι λεγόμενες εμβοές. Άλλοτε το ακούτε μόνο σε ήσυχο χώρο, άλλοτε είναι εκεί όλη μέρα.
- Κάποιους τόνους τους ακούτε πιο αδύναμα. Μια υγιής ακοή πιάνει τόνους από περίπου 20 έως 20.000 hertz. Στη βλάβη από θόρυβο χάνονται συνήθως πρώτα οι υψηλοί τόνοι. Άλλοι ήχοι μπορεί αντίθετα να ακούγονται στριγκοί ή υπερβολικά δυνατοί.
- Δυσκολία με τον τονισμό και την κατεύθυνση. Πιάνετε πιο δύσκολα τον τόνο και τις αποχρώσεις μιας φωνής. Αν το ένα αυτί ακούει χειρότερα από το άλλο, δυσκολεύεστε επίσης να καταλάβετε από πού έρχεται ένας ήχος.
- Η τηλεόραση ή το ραδιόφωνο ανεβαίνει όλο και πιο δυνατά. Αυτό δεν συμβαίνει επειδή τα αυτιά σας συνηθίζουν την ένταση, αλλά επειδή έχουν χαθεί τριχωτά κύτταρα. Τα κύτταρα που απέμειναν χρειάζονται πιο έντονο ερέθισμα για να στείλουν σήμα.
- Οι συζητήσεις σε χώρο με κόσμο γίνονται δύσκολες. Σε ένα γεμάτο καφενείο ή σε ένα οικογενειακό τραπέζι χάνετε όλο και πιο συχνά λέξεις.
Αναγνωρίζετε ένα ή περισσότερα από αυτά τα σημάδια; Τότε κάντε έλεγχο ακοής, για παράδειγμα μέσω του Προσωπικού σας Ιατρού. Όσο νωρίτερα το ξέρετε, τόσο καλύτερα μπορείτε να προστατέψετε την ακοή που σας απομένει. Αν εργάζεστε σε θόρυβο πάνω από 85 dB(A), στην Κύπρο έχετε δικαίωμα σε έλεγχο ακοής υπό την ευθύνη ιατρού (Κ.Δ.Π. 317/2006). Εμείς κάνουμε τέτοιους ελέγχους ακοής στον χώρο εργασίας σε επιχειρήσεις.
Πέντε συμβουλές για την πρόληψη της βλάβης ακοής
1. Φοράτε προστασία ακοής
Το καλύτερο που μπορείτε να κάνετε είναι να φοράτε προστασία ακοής μόλις ο ήχος γίνει δυνατός. Αν δουλεύετε με θορυβώδη μηχανήματα, φοράτε ωτοασπίδες ή ωτοπροστατευτικά κελύφη. Αν πηγαίνετε σε συναυλίες, κλαμπ ή φεστιβάλ, πάρτε μαζί σας ωτοασπίδες και βάλτε τις πραγματικά, πριν αρχίσουν να σφυρίζουν τα αυτιά σας.
Υπάρχουν πολλά είδη προστασίας ακοής. Οι αφρώδεις ωτοασπίδες έχουν στα χαρτιά μεγάλη απόσβεση, αλλά συχνά δεν τοποθετούνται σωστά και κάνουν τη μουσική να ακούγεται πνιχτή. Οι ωτοασπίδες με φίλτρο μουσικής κρατούν τον ήχο καθαρό. Οι ωτοασπίδες κατά παραγγελία κατασκευάζονται με βάση ένα αποτύπωμα του αυτιού σας και γι’ αυτό εφαρμόζουν πιο αξιόπιστα. Για τα παιδιά υπάρχουν ωτοασπίδες και ωτοπροστατευτικά στο μέγεθός τους.
2. Κρατάτε απόσταση
Όσο πιο κοντά στέκεστε στην πηγή, τόσο πιο δυνατός φτάνει ο ήχος στα αυτιά σας. Γι’ αυτό κρατάτε απόσταση από τα ηχεία σε μια συναυλία ή ένα φεστιβάλ και μη στέκεστε δίπλα σε ένα μηχάνημα όταν δεν χρειάζεται. Λίγα μέτρα πιο μακριά κάνουν ήδη αισθητή διαφορά.
3. Αφήστε τα αυτιά σας να ξεκουραστούν
Σε μια συναυλία, ένα φεστιβάλ ή μια μεγάλη εργάσιμη μέρα, κάνετε πού και πού ένα διάλειμμα σε ήσυχο σημείο. Έτσι τα αυτιά σας έχουν την ευκαιρία να συνέλθουν. Αν περάσατε μια βραδιά σε δυνατό ήχο, δώστε μετά στα αυτιά σας χρόνο να ανακάμψουν. Μην πάτε την επόμενη μέρα κατευθείαν ξανά σε χώρο με πολύ θόρυβο και χαμηλώστε τη μουσική σας για λίγο καιρό. Αν βρίσκεστε σε φεστιβάλ πολλών ημερών, βρίσκετε τακτικά ένα σημείο με λιγότερη φασαρία και μην ξεχνάτε ούτε εκεί τις ωτοασπίδες σας.
4. Προσέξτε πόσο δυνατά και για πόση ώρα
Το αν ένας ήχος προκαλεί βλάβη εξαρτάται από το πόσο δυνατός είναι και από το πόση ώρα μένετε μέσα σε αυτόν. Ένας συνηθισμένος πρακτικός κανόνας: τα 80 dB είναι ασφαλή για οκτώ ώρες την ημέρα. Κάθε 3 dB παραπάνω μειώνουν αυτόν τον χρόνο στο μισό: τα 83 dB αντιστοιχούν σε 4 ώρες, τα 86 dB σε 2 ώρες και τα 89 dB σε 1 ώρα. Ένα μωρό που κλαίει ή ένα πιστολάκι μαλλιών στη μέγιστη θέση φτάνει περίπου τα 80 dB.
Σε πιο δυνατό ήχο, όλα γίνονται γρήγορα. Σε ένα γεμάτο κλαμπ με περίπου 100 dB έχετε φτάσει την ημερήσια δόση σας σε περίπου 5 λεπτά. Ένα αλυσοπρίονο φτάνει περίπου τα 110 dB (αν κάνετε συχνά μαστορέματα, σας βοηθούν οι ωτοασπίδες για μαστορέματα). Εκεί δεν χρειάζεται ούτε ένα λεπτό. Το όριο του πόνου βρίσκεται γύρω στα 120 έως 130 dB, και κρότοι 140 dB, όπως ένας πυροβολισμός από κοντά, μπορούν να προκαλέσουν μόνιμη βλάβη ακόμη και με μία φορά (γι’ αυτό υπάρχει ειδική προστασία ακοής για τη σκοποβολή). Το ίδιο ισχύει για κρότους από πυροτεχνήματα από κοντά, όπως οι κροτίδες του Πάσχα· διαβάστε σχετικά για τις ωτοασπίδες για πυροτεχνήματα. Έναν αναλυτικό πίνακα με παραδείγματα θα βρείτε στο άρθρο πόσα ντεσιμπέλ είναι επικίνδυνα.
5. Ακούστε τα σημάδια των αυτιών σας
Η ακοή σας έχει το δικό της σύστημα προειδοποίησης. Ένα σφύριγμα, βουητό στα αυτιά, μια προσωρινή μείωση της ακοής ή μια αίσθηση πίεσης μετά από δυνατό ήχο σημαίνουν ότι τα αυτιά σας δέχτηκαν περισσότερα από όσα αντέχουν. Πάρτε το στα σοβαρά και προστατέψτε καλύτερα τα αυτιά σας την επόμενη φορά.
Επίσης, μη σκαλίζετε μόνοι σας τον ακουστικό πόρο, ούτε όταν έχετε βουλωμένο αυτί. Με τις μπατονέτες συχνά σπρώχνετε την κυψελίδα ακόμη πιο βαθιά. Αν σας ενοχλεί η κυψελίδα, απευθυνθείτε στον Προσωπικό σας Ιατρό ή σε ωτορινολαρυγγολόγο, που μπορεί να την αφαιρέσει με ασφάλεια. Περισσότερα θα βρείτε στο άρθρο για το κερί στο αυτί.
Υπολογιστής · δόση θορύβου
Πόση ώρα είναι αυτός ο ήχος ασφαλής για τα αυτιά σας;
Διαλέξτε μια κατάσταση ή ορίστε μόνοι σας το επίπεδο θορύβου και τη διάρκεια.
Το 100% είναι ολόκληρη η ημερήσια δόση σας και το 3× σημαίνει τριπλάσια. Αν ξεπεράσετε το 100%, κινδυνεύετε με μόνιμη βλάβη της ακοής.
Εκτίμηση με τον κανόνα 80 dB(A) για 8 ώρες, όπου κάθε 3 dB παραπάνω μειώνουν τον χρόνο στο μισό. Το SNR είναι τιμή εργαστηρίου: πόση απόσβεση έχετε στην πράξη εξαρτάται από το πόσο καλά σφραγίζει η ωτοασπίδα σας. Δεν αντικαθιστά μια μέτρηση.
Σφύριγμα στο αυτί μετά την έξοδο: τι κάνετε;
Γυρίζετε σπίτι από μια συναυλία ή μια βραδιά στο κλαμπ και να το: ένα οξύ σφύριγμα ή ένας θόρυβος στα αυτιά σας. Σχεδόν όλοι το έχουν ζήσει κάποια στιγμή. Σημαίνει ότι τα τριχωτά σας κύτταρα έχουν υπερφορτωθεί.
Τι μπορείτε να κάνετε;
- Αφήστε τα αυτιά σας να ξεκουραστούν και αποφύγετε τον δυνατό ήχο τις επόμενες ημέρες, και από τα ακουστικά σας.
- Το σφύριγμα σας ενοχλεί κυρίως στην ησυχία; Ένας απαλός ήχος στο βάθος, όπως ένας ανεμιστήρας ή χαμηλή μουσική, το κάνει λιγότερο αισθητό.
- Συνήθως το σφύριγμα εξαφανίζεται μέσα σε λίγες ώρες έως λίγες ημέρες. Αν δεν έχει φύγει μετά από μερικές ημέρες ή αν ακούτε και πιο αδύναμα, κλείστε ραντεβού με τον Προσωπικό σας Ιατρό.
- Την επόμενη φορά φορέστε ωτοασπίδες. Ακόμη κι αν το σφύριγμα περάσει, μπορεί να έχει προκληθεί βλάβη που θα καταλάβετε αργότερα.
Προσοχή
Ακούτε ξαφνικά πολύ λιγότερο από το ένα ή και τα δύο αυτιά, έχετε έντονο πόνο, πυρετό ή υγρό από το αυτί, ή έχετε ζάλη; Επικοινωνήστε αμέσως με τον Προσωπικό σας Ιατρό ή, εκτός ωραρίου, με τα Τμήματα Ατυχημάτων και Επειγόντων Περιστατικών (ΤΑΕΠ)· σε έκτακτη ανάγκη καλέστε το 112. Στην ξαφνική απώλεια ακοής μετράει ο χρόνος.
Σε ορισμένους ανθρώπους το σφύριγμα δεν φεύγει πια. Τότε μιλάμε για χρόνιες εμβοές. Αυτό μπορεί να επηρεάσει πολύ τον ύπνο, τη συγκέντρωση και τη διάθεσή σας. Θέλετε να μάθετε ποιον ήχο ακούτε; Κάντε το τεστ εμβοών με πραγματικούς ήχους. Πώς αποφεύγετε να φτάσετε εκεί, θα το διαβάσετε στο άρθρο πρόληψη των εμβοών. Κι αν βγαίνετε συχνά, διαβάστε και τις συμβουλές μας για ωτοασπίδες για τη βραδινή έξοδο.
Προστατέψτε τα αυτιά σας με ωτοασπίδες κατά παραγγελία
Οι ωτοασπίδες που δεν φοράτε δεν σας προστατεύουν. Γι’ αυτό όλα ξεκινούν από την άνεση: ωτοασπίδες που κάθονται άνετα τις κρατάτε όλη τη βραδιά ή όλη την εργάσιμη μέρα. Οι ωτοασπίδες κατά παραγγελία εφαρμόζουν σωστά και έχουν φίλτρο που χαμηλώνει την ένταση, ενώ η μουσική και οι συζητήσεις ακούγονται καθαρά. Αν τις θέλετε για συναυλίες και φεστιβάλ, δείτε τις ωτοασπίδες μουσικής.
Ωτοασπίδες κατά παραγγελίαΠάρτε αποτύπωμα για τις ωτοασπίδες σαςΠαίρνουμε αποτύπωμα των αυτιών σας στο εργαστήριό μας στην Πάφο και επιλέγουμε μαζί το φίλτρο που σας ταιριάζει. Κλείστε ραντεβού τηλεφωνικά ή μέσω WhatsApp. Κλείστε ραντεβού
Έχεις κάποια ερώτηση; Σε ακούμε.
Συχνές ερωτήσεις
Διάβασε περισσότεραΣυχνές ερωτήσεις
Με το να μην υπερφορτώνετε τα αυτιά σας. Φοράτε προστασία ακοής σε δυνατό θόρυβο, κρατάτε απόσταση από την πηγή, κάνετε διαλείμματα σε ήσυχο χώρο και προσέχετε πόση ώρα μένετε στον θόρυβο. Ως πρακτικός κανόνας, τα 80 dB είναι ασφαλή για οκτώ ώρες την ημέρα και κάθε 3 dB παραπάνω μειώνουν αυτόν τον χρόνο στο μισό.
Ένα προσωρινό σφύριγμα ή μια αίσθηση βουλωμένου αυτιού μετά από δυνατό ήχο συνήθως περνάει μέσα σε λίγες ώρες έως λίγες ημέρες. Η μόνιμη βλάβη ακοής δεν αποκαθίσταται: τα κατεστραμμένα τριχωτά κύτταρα του έσω ωτός δεν αναγεννώνται. Ένα ακουστικό βαρηκοΐας μπορεί να σας βοηθήσει να ακούτε καλύτερα, αλλά δεν σας δίνει πίσω την αρχική σας ακοή.
Συχνά σημάδια είναι οι εμβοές ή ένα σφύριγμα, η τηλεόραση που ανεβαίνει όλο και πιο δυνατά, η δυσκολία να παρακολουθήσετε μια συζήτηση σε χώρο με κόσμο, οι υψηλοί τόνοι που ακούγονται πιο αδύναμα και η δυσκολία να καταλάβετε από πού έρχεται ένας ήχος. Αν αναγνωρίζετε κάτι από αυτά, κάντε έλεγχο ακοής.
Αφήστε τα αυτιά σας να ξεκουραστούν και αποφύγετε τον δυνατό ήχο τις επόμενες ημέρες. Συνήθως το σφύριγμα εξαφανίζεται μέσα σε λίγες ώρες έως λίγες ημέρες. Αν δεν έχει φύγει μετά από μερικές ημέρες ή αν ακούτε και πιο αδύναμα, κλείστε ραντεβού με τον Προσωπικό σας Ιατρό. Αν ξαφνικά ακούτε πολύ λιγότερο, επικοινωνήστε αμέσως με τον Προσωπικό σας Ιατρό ή, εκτός ωραρίου, με τα Τμήματα Ατυχημάτων και Επειγόντων Περιστατικών (ΤΑΕΠ). Σε έκτακτη ανάγκη καλέστε το 112.
Ο κίνδυνος αρχίζει γύρω στα 80 dB, αν μένετε εκεί για πολλή ώρα. Στα 100 dB, περίπου το επίπεδο ενός γεμάτου κλαμπ, έχετε φτάσει την ημερήσια δόση σας σε περίπου 5 λεπτά. Το όριο του πόνου βρίσκεται γύρω στα 120 έως 130 dB.